Anasayfa / Konu Anlatımları / 6. Sınıf Fen Bilimleri Konuları / 6.Sınıf İletken ve Yalıtkan Maddeler Konu Anlatımı

6.Sınıf İletken ve Yalıtkan Maddeler Konu Anlatımı

F.6.7.1. İletken ve Yalıtkan Maddeler

Önerilen Süre: 4 ders saati

Konu / Kavramlar: İletken maddeler, yalıtkan maddeler, iletken ve yalıtkan maddelerin kullanım alanları

F.6.7.1.1. Tasarladığı elektrik devresini kullanarak maddeleri, elektriği iletme durumlarına göre sınıflandırır.

F.6.7.1.2. Maddelerin elektriksel iletkenlik ve yalıtkanlık özelliklerinin günlük yaşamda hangi amaçlar için kullanıldığını örneklerle açıklar.

Elektrikli aletlerin çalışması için, elektrik kaynağına ihtiyaç vardır.

Akü, pil, batarya elektrik üretir.
Evimizde kullandığımız elektrik enerjisinin üretildiği yerlere elektrik santrali denir.
Elektrik kablolarla iletilir. Elektriğin iletilmesinde iletken ve yalıtkan maddeler beraber kullanılır. (Kablonun içinde iletken bakır, etrafında yalıtkan plastik vardır.)

A-İletken ve Yalıtkan maddeler

İletken maddeler
Elektrik enerjisini ileten maddelere iletken madde denir.

Yalıtkan maddeler
Elektrik enerjisini iletmeyen maddelere yalıtkan madde denir.

İletken ve yalıtkan maddelere örnekler

İletken maddeler Yalıtkan maddeler
1 Bakır Tahta Kaşık
2 Altın Bilezik Cam bardak
3 Demir vida Plastik
4 Civa Kumaş
5 Kurşun Silgi
6 Çinko Yağlar (Zeytin yağ, Ayçiçek yağı …)
7 Çelik yay Şekerli su
8 Kalay Alkol
9 Nikel Saf su
10 Krom Benzin
11 Alüminyum folyo Mazot (Motorin)
12 Titanyum Lastik
13 Magnezyum Kauçuk
14 Platin Porselen tabak
15 Lehim (Kurşun + Kalay) Bakalit
16 Tunç veya Bronz (Bakır + Kalay ) Ebonit
17 Grafit (Kurşun kalen ucu) Gazlar (Hava, Oksijen, Hidrojen, Karbondioksit, Azot, Klor…)
18 Pirinç (Bakır + Çinko) Kağıt
19 Metal para Yağmur suyu
20 Islak kumaş Naylon
21 Islak tahta Yün
22 Sabunlu su Mika
23 Çeşme suyu Teflon
24 Tuzlu su Pamuk
25 Asitli su Sünger
26 Bazlı su Mukavva
27 Sirkeli su Mürekkepli su
28 Limon suyu Deri
29 Turşu suyu Cam yünü
30 Çay Saman
31 İnsan vücudu Elyaf
32 Ter Asbest
33 Toprak İpek
34 Çamur İnsan saçı
35 Meyve suyu Tuz (Katı halde)
36 Deniz suyu Elmas
37 Kola Kolonya
38 Maden suyu Strafor köpük
39 Gümüş yüzük Kağıt para
40 Metal ataş Ayna
41 Floresan lambadaki gaz Yağlı kağıt
42 Neon lamba gazı Pet şişe

Genel olarak metaller elektrik iletkenidir.
Petrol ürünleri ise elektrik yalıtkanıdır.

Not: İletkenlik ve yalıtkanlık belirli şartlarda geçerlidir.
Yalıtkan olan maddeler yüksek elektrik enerjisinde (Volt)  iletken olabilir.

Örneğin sıvılar yüksek voltajda iletken hale geçer. Bu nedenle elektrikli araçları sıvılardan uzak tutmalıyız.

Gazların İletkenliği

Yıldırım ve şimşek elektrik enerjisidir.
Hava yalıtkan olasına rağmen yıldırım ve şimşek olaylarında olduğu gibi yüksek elektrik enerjisi havanın iletken olmasını sağlamıştır.
Burada iletkenliği sağlayan elektriğin gerilimidir (Volt).
Gerilim arttıkça yalıtkan olan maddeler iletken hale geçer.

Not: Floresan, neon lambalar içinde gaz bulunmaktadır. Buda gazların iletken olabileceğini gösterir.

B- İletken ve Yalıtkan Maddelerin Kullanım Alanları

İletken ve yalıtkan maddelerin kullanım alanları birbirinden farklıdır.
İletken ve yalıtkan maddelerin bir arada kullanıldığı yerler de vardır.
Elektrik kablolarında, elektrik devrelerinde iletken ve yalıtkanların bir arada kullanılır.
Evimizde kullandığımız elektrikli araçlar da elektrik çarpmalarına karşı yalıtkan maddelerle kaplanmıştır. Televizyon, ütü, saç kurutma makinesi gibi elektrikli araçlar yalıtkan maddelerle kaplanmıştır.

C- Elektrik kazaları ve Alınabilecek Tedbirler

Elektik çarpmalarından korunmak için şunlara dikkat edilmelidir.

1. Yıpranmış fiş, kablo ve prizleri kullanmamak.
2. Bir prize birden fazla fiş takmamak.
3. Elektrik prizlerine herhangi cisim sokmamak.
4. Elektrik direklerine tırmanmamak.
5. Banyo gibi ıslak ortamlarda elektrikli araçları kullanmamak.
6. Elektrik kablolarını ısıdan uzak tutmak.
7. Elektrikli araçlarda TSE belgesi bulunmalıdır.
8. Prizlerin üzerine kapak takılmalıdır.
9. Elektrikle çalışan araçlara topraklama hattı konulmalıdır.

Elektrik Çarpması

İnsan zayıf bir iletkendir. 3-5 volt gerilimde elektriği iletmez.
İnsan vücudu 220 voltluk şehir elektriğini iletir, elektrik çarpması gerçekleşir.
Elektrik çarpmalarında şunlara dikkat edilmelidir.

  1. Sigorta kapatılmalıdır.
  2. Çıplak elle çarpılan kişiye dokunmayın.
  3. Giysisinden ya da yalıtkan bir madde ile çekin.

Hakkında Hüseyin Faruk YILDIRIM

Fen ve teknoloji dışında, sinema, fantastik edebiyat ve tarih sevdalısı, sıkı bir Yüzüklerin Efendisi hayranı.

İlginizi Çekebilir

8.Sınıf Sürdürülebilir Kalkınma Konu Anlatımı

A- Sürdürülebilir Kalkınma Nedir ? İnsanların doğal kaynaklara zarar vermeden ve bilinçli kullanımının planlanmasına sürdürülebilir kalkınma denir. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir