Coğrafya KPSS ders notlarımıza Türkiye’de Enerji Kaynakları konusu ile devam ediyoruz.

TÜRKİYE’DE ENERJİ KAYNAKLARI

1. YENİLENEMEYEN ENERJİ KAYNAKLARI

a. Taş Kömürü

• Demir-çelik fabrikalarında enerji kaynağı olarak kullanılır.
• %100’ü Zonguldak ve çevresinde bulunur.
• İthal edilir.
• 1. Jeolojik zamana ait bir enerji kaynağıdır.
• Çatalağzı termik santrali, özel sektöre ait Adana, Hatay ve Çanakkale santrallerinde kullanılır.

b. Linyit

• 3. jeolojik zamana aittir.
• Ege ve Doğu Anadolu’da rezerv olarak zengindir.
• En çok Ege’de çıkarılır.
• Termik santrallerin hammaddesidir.
• Yatakların birçoğunda termik santral bulunur.
• Manisa (Soma), Muğla (Yatağan – Milas), Kütahya (Tavşanlı – Tunçbilek – Seyitömer), Kahramanmaraş (Afşin – Elbistan), Çanakkale (Çan), Bursa (Orhaneli – Keleş), Amasya (Çeltek), Ankara (Beypazarı), Sivas (Kangal), Erzurum (Aşkale), Konya (Beyşehir – Ilgın), Bingöl (Karlıova) santrallerinde kullanılır.

c. Doğalgaz

• Son yıllarda kullanımı artmıştır.
• Üretimi ülkemizde; Kırklareli (Hamitabat), Tekirdağ (Hayrabolu), Mardin (Çamurlu), Düzce (Akçakoca)‘da çıkarılır.
• Rusya, İran ve Azerbaycan‘dan ithal edilir.
• Elektrik üretimine büyük katkısı vardır.
• İstanbul (Ambarlı), Kırklareli (Hamitabat), Bursa (Ovaakça), İzmir (Aliağa) tesislerinde doğalgaz ile elektrik üretilmektedir. Şifre OHAA, Ovaakça, Hamitabat, Ambarlı, Aliağa
• Her bölgemizde elektrik üretimi yapan 200 doğalgaz elektrik üretim santrali bulunmaktadır.

d. Petrol

• Güneydoğu Anadolu’da Batman, Siirt, Diyarbakır ve Adıyaman‘da çıkarılır.
• İthal edilir.
• Ham petrol rafinelerde işlenir; İzmit (İpraş), İzmir (Aliağa), Mersin (Ataş = Şu anda depo olarak kullanılıyor), Kırıkkale (Orta Anadolu), Batman (Batman) petrol rafineleri vardır.
• Petrolün katı hali olarak bilinen asfaltit Şırnak’tan çıkarılır ve Şırnak Silopi’de özel sektör tarafından işlenir.

e. Nükleer (Atom) Enerji

• Hammaddesi uranyum ve toryumdur.
• Çanakkale (Ayvacık), Uşak (Eşme), Manisa (Gördes, Salihli), Aydın (Koçarlı), Yozgat (Sorgun), Giresun, Rize ülkemizde ki uranyum yataklarındandır.
• Eskişehir ise önemli toryum yataklarına sahiptir.
• Dünya’da toryumda 1. sırada Hindistan gelirken 2. sırada Türkiye yer almaktadır.
• Kurulması planlanan nükleer santraller; Mersin (Akkuyu) ve Sinop Nükleer Santralleri

2. YENİLENEBİLEN ENERJİ KAYNAKLARI

a. Hidroelektrik (Su Gücü)

• Yatak eğimi fazla olan sularda potansiyel çoktur.
• En çok potansiyel Doğu Anadolu Bölgesi’nde, en az potansiyel Marmara Bölgesi’ndedir.
• Türkiye hidroelektrik gücü potansiyelinin 1/3’ünü kullanmaktadır.
• Ülkemizde ki santrallerin çoğu hidroelektrik santralidir.
• Dünya’da hidroelektrik kullanımında 1. Rusya, 2. Norveç 3. Türkiye’dir.

b. Rüzgar Enerjisi

• Çanakkale Boğazı ve Kıyı Ege
• İzmir (Çeşme – Alaçatı)
• Balıkesir (Bandırma)
• Çanakkale (Bozcaada – Ezine – Çamseki)
• Manisa (Sayalar – Kuyucak – Karakurt)
• Muğla (Datça)
• Hatay (Samandağ)

c. Güneş Enerjisi

• En çok potansiyel Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• En çok kullanılan yer Akdeniz Bölgesi
• En az potansiyel Karadeniz Bölgesi’nde
• Biz ülke olarak güneş enerjisini sıcak su temininde kullanıyoruz.

d. Jeotermal Enerji (Buhar Gücü)

• En çok Ege Bölgesi’nde kullanılmakta.
• Denizli (Sarayköy – Kızıldere 2)
• Aydın (Germencik – Salavatlı)

Not: Kızıldere 2, Dünya’nın sayılı, Türkiye’nin en büyük jeotermal tesisidir.

e. Biyoenerji

• Kökeninde fotosentezle kazanılan enerji yatmaktadır.
• Biomas; odun, tarımsal yan ürünler ve atıkların işlenmesi ile elde edilir.