İnkılap Tarihi KPSS ders notlarına Trablusgarp Savaşı, I. Balkan Savaşı ve II. Balkan Savaşı ile devam ediyoruz. Konu içerisinde Uşi Antlaşması, Londra Barış Antlaşması, Bükreş, İstanbul ve Atina Antlaşmalarına da değineceğiz.

TRABLUSGARP SAVAŞI (1911 – 1912)

• İngiltere ve Fransa’nın sömürgelerini güvende tutmak ve İtalya’yı kendi saflarına çekmek amacıyla desteklediği savaştır.

Not: 1909’da imzalanan Racconigi Antlaşması‘na göre İtalya, Rusların boğazlar üzerindeki çıkarlarına, Ruslar ise İtalya’nın Trablusgarp çıkarlarına saygı duydu.

• Donanmanın kötü durumda olması denizden, Mısır’ın işgal altında olması karadan asker gönderilmesini engellediğinden Osmanlı, Trablusgarp’a sadece gönüllü subaylar gönderebildi. Bu subaylar arasında Enver Paşa, Fethi Bey, M. Kemal, Fuat Bey, Fethi Bey, Nuri Bey yer aldı.

Not: Gazeteci Şerif Bey lakabı Mustafa Kemal, Kuyumcu Hamdi Bey lakabı ise Enver Paşa tarafından kullanılmıştır.

• Enver Paşa, Derne’de, M. Kemal ise Tobruk’da başarılı savunmalar yapmıştır.

Not: Tobruk savunması M. Kemal’in ilk askeri başarısıdır.

Uşi Antlaşması (18 Ekim 1912)

• Osmanlı 3 kıta olma özelliğini kaybetti.
• Kuzey Afrika’da ki son toprak parçası da kaybedilmiş oldu. (İlk kaybedilen yer Cezayir)
• Mustafa Kemal binbaşı oldu.
• 12 ada geçici olarak İtalyanlara bırakıldı. (1947 Paris Antlaşması ile Yunanistan’a geçti)
• Osmanlı’nın güçsüzlüğü ortaya çıktı bu durum Balkan Savaşlarına zemin hazırladı.

BALKAN SAVAŞLARI (1912 – 1913)

1. Balkan Savaşı (1912 – 1913)

Katılanlar: Bulgaristan, Sırbistan, Yunanistan ve Karadağ

• Karadağ’ın, Yenipazar’a saldırmasıyla başladı.
• Osmanlı tüm cephelerde yenildi.
• Londra (Büyükelçiler) Konferansı toplandı. (Bunun amacı Balkan haritasını yeniden çizmekti)

1. Balkan Savaşı’nın Kaybedilme Sebepleri

• Ordu içine siyaset karışması. (M. Kemal daha önce İttihatçilerin bu durumuna tepki göstermişti)
• Kiliseler kanunu (İhtilaflı kilise, mektep ve mukaddes yerlerde hangi unsurun nüfusu çok ise ona aittir, kanunudur)
• İstihbarat yetersizliği
• Ordunun dağınık olması ve terhis edilmesi.
• Birden çok cephede savaşılması.

Londra Barış Antlaşması (30 Mayıs 1913)

• Midye-Enez hattı Bulgaristan sınırı oldu.
• Ege adalarının geleceği büyük devletlere bırakıldı (12 Ada)
• Tüm balkan savaşları sonucu; Batı Trakya, Ege Adaları, Tüm Makedonya, Arnavutluk kaybedildi. Şifre BETA!

Not: Osmanlı’dan en son ayrılan Balkan devleti Arnavutluk’tur. (İlk ayrılan Yunanistan)

Not 2: 1. Balkan Savaşı sonunda Bulgaristan’ın aşırı güçlenmesi 2. Balkan Savaşı’nın çıkmasına sebep olmuştur. 2. Balkan Savaşı’nın çıkması Londra Barış Antlaşmasını geçersiz kılmıştır.

Not 3: Balkan Savaşları sırasında İttihat ve Terakkiciler “Bab-ı Ali Baskını” ile Kamil Paşa Hükümetini devirip iktidara geldi.

2. Balkan Savaşı (1913)

Katılanlar: Sırbistan, Karadağ, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan

• Sırbistan + Karadağ + Yunanistan ve Romanya, Bulgaristan’a karşı savaştı.
• Osmanlı Devleti Romanya’nın Bulgaristan’a saldırmasından faydalanıp Edirne ve Kırklareli’ni geri aldı.

Not: Edirne’yi Enver Paşa aldı (Edirne Fatihi), Kırklareli’ni ise M. Kemal almıştır.

2. Balkan Savaşı’nı Bitiren Antlaşmalar

Bükreş Antlaşması (10 Ağustos 1913)

• Bulgaristan – Yunanistan – Romanya – Sırbistan ve Karadağ arasında yapıldı.
• 1. Dünya Savaşı’nda Bulgaristan’ın ittifak bloğuna girmesine sebep olan antlaşmadır.

İstanbul Antlaşması (28 Eylül 1913)

• Osmanlı ve Bulgaristan arasındadır.
• Edirne, Kırklareli, Dimetoka Osmanlı’da kaldı.
• Dedeağaç ve Kavala Bulgaristan’a verildi.
• Bugün ki sınır çizildi.
• Bulgaristan’da yaşayan Türkler ilk kez azınlık konumuna geldi.

Atina Antlaşması (14 Kasım 1913)

• Osmanlı ve Yunanistan arasında yapıldı.
• Selanik, Girit ve Yanya verildi.
• Türkler ilk kez azınlık konumuna geldi.
• 14 Şubat 1914’te Ege Adaları Yunanlara verildi.

İstanbul Antlaşması (13 Mart 1914)

• Osmanlı ve Sırbistan arasında yapıldı.
• Sırbistan ile sınırımız kalmadığı için toprak konusu olmadı. Sadece Türklerin haklarıyla ilgili konuşuldu.
• Türkler ilk kez azınlık konumuna geldi.