Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi ders notlarımıza Soğuk Savaş Dönemi konusu ile devam ediyoruz. Bu ders notumuzda Soğuk Savaş Dönemi, Blokların Kurulması, Doğu Bloğu, Batı Bloğu, Soğuk Savaş Döneminde Orta Doğu Ülkeleri, İsrail’in Kuruluşu, Süveyş Krizi, Eisenhower Doktrini, Suriye Bunalımı, Kore Savaşı, Asya ve Afrika’nın Kurtuluşu, Soğuk Savaş Döneminde Türkiye, Soğuk Savaş Dönemi Gelişmeleri konularına değineceğiz.

SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ

• II. Dünya Savaşı’ndan sonra savaştan güçlü olarak çıkan ABD ve SSCB öncülüğündeki bloklar arasında Soğuk Savaş Dönemi başlamıştır.
• İlk kez Soğuk savaş kavramını 1947’de Bernard Barunch tarafından kullanıldı.
• Asya ve Afrika’da ki sömürge halindeki ülkeler bağımsızlıklarını kazanmaya başlamış böylece Üçüncü Dünya veya Bağlantısızlar Bloku adı verilen yeni bir blok oluşmuştur.
• II. Dünya Savaşı sırasında hava sahasının kullanımı konusundaki rekabet soğuk savaş döneminde teknolojik gelişmelere paralel olarak uzaya kadar taşınmıştır.

1. BLOKLARIN KURULUŞU

1.1. Doğu Bloku’nun Kuruluşu

• SSCB bir taraftan Orta Doğu’ya girmeye çalışırken bir yandan da Avrupa’da işgal ettiği ülkelerde komünist rejimler kurarak, Doğu Bloku’nun oluşmasına zemin hazırlamıştır.
• SSCB’nin bu politikalarına karşı ABD, Truman Doktrini ve Marshall Planını uygulamaya koymuştur.
• ABD ve batılı devletlerin desteği ile Batı Almanya’da, Federal Alman Cumhuriyeti kurulmuştur. (23 Mayıs 1949)
• SSCB tarafından da Doğu Almanya’da, Demokratik Alman Cumhuriyeti kurulmuştur. (Ekim 1949)
• Batıya kaçışları önlemek amacıyla Doğu Almanya yönetimi tarafından Berlin Duvarı örülmeye başlanmıştır.(1961)

Not: Berlin Duvarı’nın yıkılışı (1989)

a. Sovyet Modeline Göre Ekonomik ve Sosyal Düzenin Kurulması

• SSCB ABD’nin Truman Doktrini ve Marshall Planı’na karşı Doğu Avrupa’da etkinliğini artırmak amacıyla, Cominform’u kurmuştur. (5 Ekim 1947)
• Üyeleri: SSCB, Polonya, Bulg. Çekoslovakya, Romanya, Macaristan, Yugoslavya, Fransa ve İtalya (Komünist partiler)
• Ayrıca komünist ülkeler arasında ekonomik işbirliği ve dayanışmayı sağlamak amacıyla Comecon kurulmuştur. Merkezi Moskova’dır. (25 Ocak 1949)
• NATO’ya karşı Varşova Paktı kurulmuştur. (14 Mayıs 1955)
• Üyeleri; Bulgaristan, Çekoslovakya, Macaristan, Polonya, Doğu Almanya ve Arnavutluk

b. Sosyalist Blokta Sarsıntılar

• 1953’te Stalin’in ölümü üzerine artan siyasi çatışmalar ve iktidar mücadelesi bloktaki sarsıntıları iyice artırmış, bu durum SSCB’nin dış politikasını da etkilemiştir.

SSCB-Yugoslavya İlişkileri

• Yugoslav lideri Tito’nun; Doğu Blok’una dahil olmasına rağmen SSCB’nin Yugoslavya’yı tam denetimi altına almak istemesi ve Tito’nun Balkanlarda liderliği üstlenmek istemesi ayrıca iki devlet arasındaki ideolojik görüş ayrılıkları  bu iki devletin arasının açılmasına neden olmuştur.
• Tito’nun bu hareketi milli komünizmin ilk çabası olarak kabul edilmiştir.
• Yugoslavya ve Arnavutluk Alman işgaline karşı SSCB’nin desteği olmadan mücadele ettikleri ve komünizmi kendileri benimsedikleri için Moskova’nın etkisinde kalmamışlardır.
• 1955’ten itibaren SSCB-Yugoslavya ilişkileri düzelmeye başlamış fakat Yugoslavya, Asya ve Afrika ülkeleri ile Tarafsızlar Blok’unun öncülüğünü üstlenecek bir dış politika izlemeye başlamıştır

Not: Arnavutluk‘ta komünizmin yayılmasını sağlayan Enver Hoca oldu.

Not: Çekoslovakya’da Aleksander Dubcek liderliğinde insan hürriyetini esas alan İnsancıl Komünizm Hareketi başlamıştır. (1967)

1.2. Batı Bloku’nun Kuruluşu

• ABD tarafından SSCB’nin yayılmacı politikasına karşı Truman Doktrini ve Marshall Planı uygulanmıştır.

a. Truman Doktrini (1947)

• İngiltere, SSCB’nin orta doğuya yayılmasını engellemek için ABD ye yolladığı raporda Türkiye ve Yunanistan’ın mutlaka kendi yanlarında olması gerektiğini belirtti.
• ABD Türkiye ve Yunanistan’a bunun üzerine 400 Milyon $ askeri yarım yaptı.

b. Marshall Doktrini (1948)

• Dünya savaşı sonrası Avrupa’nın yeniden yapılandırılması için hazırlanan plandır.
• Avrupa’ya 11,4 milyon $ yardım yapıldı en fazla yardımı İngiltere aldı.
• Türkiye ise bu yardımları 1952’de almaya başladı.
• Marshall yardımları dağıtılabilsin diye Avrupa Ekonomi İşbirliği Örgütü kuruldu.

c. Batı Avrupa Birliği (1948)

• SSCB’nin yayılmacı politikasına karşı, İngiltere , Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg arasında kuruldu.
• Avrupa’da Sovyet tehdidine karşı atılan ilk askeri adımdır.
• NATO’nun kuruluşunu sağlayan birliktir.

d. NATO’nun Kuruluşu (1949)

• İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, İtalya, İzlanda, Danimarka, Lüksemburg, Norveç, Portekiz,  ABD ve Kanada (12 batılı ülke) tarafından Doğu Blok’una karşı dengeyi sağlamak amacıyla NATO (Kuzey Atlantik Paktı) kurulmuştur. (1949)
• NATO’nun amacı; savunmanın yanında siyasi, ekonomik ve sosyal alanlarda işbirliği yapmaktır.
• Türkiye ve Yunanistan 1952’de katılmıştır.
• En son 2017 de KARADAĞ katıldı.
• Türkiye NATO’ya davet edilerek katılan ülkedir.
• NATO’da Görev yapan ilk daimi Türk temsilci; Tevfik Rüştü ARAS NATO’ya üyelik antlaşmasını imzalayan Dış İşleri Bakanı Fuat KÖPRÜLÜ’dür.

e. Avrupa Konseyinin Kuruluşu (1949)

• Avrupa Konseyi; İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, İtalya, İrlanda, Danimarka, Lüksemburg, Norveç ve İsveç tarafından kurulmuştur. (5 Mayıs 1949)
• Türkiye 8 Ağustos 1949’da konseye üye olmuştur.
• Konseyin çalışma alanları; İnsan hakları, medya, hukuki işbirliği, sosyal dayanışma, sağlık, eğitim, kültür, spor, gençlik… olarak belirlenmiştir.

f. Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) (1950)

• Avrupa devletleri arasındaki bütünleşmeyi sağlamak, ortak bir pazar oluşturmak ve Sovyet yayılmasını engellemek amaçlarıyla kurulmuştur.

Not: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Konseyine bağlı olarak kuruldu. Belarus, Kazakistan, Kosova ve Vatikan hariç Tüm Avrupa ülkeleri üyedir.

• Birliğin temeli Fransız dış işleri bakanı Schuman’ın yayımladığı bildiri ile atılmıştır. (9 Mayıs 1950)
• Bu girişim sonucunda; Fransa, Federal Almanya, Belçika, İtalya, Lüksemburg  ve Hollanda’nın katılımıyla Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu kurulmuştur. (18 Nisan 1951)
• Roma antlaşmasına göre Avrupa Atom Enerji Topluluğu kurulmuştur. (1958) (EURATOM)
• Roma Antlaşması ile de  AET (Avrupa Ekonomik Topluluğu) kurulmuştur. (1957)
• Üyeleri: Belçika, Almanya, Fransa, Hollanda, Lüksemburg, İtalya
• Avrupa Birliğinin oluşmasını sağlayan kuruluştur.

2. ORTA DOĞU ÜLKELERİ

2.1. İsrail’in Kuruluşu

• İngiliz mandası altındaki Filistin’de bir Yahudi Devleti kurulması çalışmaları 19.yy’ın ikinci yarısında başlamıştır.

a. Balfour Deklarasyonu

• II. Dünya Savaşı sırasında Wilson’un Yahudi sorununu benimsemesi üzerine İngiliz dış işleri bakanı Balfour Siyonist Federasyonu Başkanı’na İngiltere’nin Filistin’de bir Yahudi Devleti kurulmasını kabul ettiğini resmen bildirmiştir. (1917)
• İngiltere 14 mayıs 1948’de Filistin’deki manda yönetimini tek taraflı olarak kaldırmış ve aynı gün İsrail Devleti’nin kurulduğu ilan edilmiştir. İsrail’in ilk başbakanı David Ben Gurion oldu.
• İsrail kurulur kurulmaz Mısır, Ürdün, Suriye, Irak, Lübnan İsrail’e savaş ilan etti 1948-1949 savaşları yaşandı İsrail galip devlet oldu.

Not: Yahudileri gizlice Filistin’e taşıyan örgüt Haganah Teşkilatı’dır.

2.2. Süveyş Krizi

• 1952 ‘de Cemal Abdünnasır Hür subaylar öncülüğünde Mısır’ın yönetimini ele geçirdi.
• 1956’da Nasır Süveyş kanalını millileştirmek istedi.
• 1956 da İngiltere’nin desteği ile İsrail Mısır’a Savaş ilan etti. (Kadeş Operasyonu)
• ABD, İngiltere’nin Mısır’a tek başına müdahale etmesi üzerine Süveyş Kanalı konusunda Mısır’ı destekledi, ABD’nin baskısı üzerine İsrail’e sert uyarılarda bulundu ve 1957 de Mısır’dan çekildi.
• 1957 yılı itibari ile Süveyş kanalı millileşti.
• Nasır, Arap Dünyasının  en sevilen lideri oldu.

a. Eisenhower Doktrini

• Süveyş Krizi’nde SSCB’nin Arapları desteklemesi Orta Doğu’da ilgi görmesine ve batı karşıtlığının artmasına sebep olmuştur.
• ABD başkanı Eisenhower; Orta Doğu’nun SSCB’nin kontrolüne girmesini engellemek ve bölge halkını ABD’nin yanına çekmek için;

a. Ortadoğu ülkelerine ekonomik ve askeri yardım yapmak

b. Bu ülkeleri komünist bloğun saldırılarına karşı korumak amaçlarıyla  Eisenhower Doktrini‘ni yayımlamıştır. (5 Ocak 1957)

• Bu doktrin ile Orta Doğu ikiye ayrılmış Lübnan, Pakistan, Irak, Türkiye, Afganistan, Libya, Tunus, Fas, İsrail ve Arabistan kabul etmiş, Mısır, Suriye ve Ürdün ise kabul etmemiştir.

Not: Eisenhower Doktrinine karşı olmasına rağmen bu doktrinden ilk yararlanan Ürdün oldu.

2.3. Suriye Bunalımı

• II. Dünya Savaşı sonrası Mısır ile Suriye SSCB ile yakınlaşması batıyı rahatsız etti (Özellikle Türkiye)
• ABD başkanı EİSENHOWER başbakan MENDERES’E yolladığı mektupta Türkiye’yi, desteklediğini belirtti. Silah yardımında bulunacağını söyledi.
• Türkiye bunun üzerine Suriye sınırında askeri tatbikat yapmaya başladı.
• Suudi Arabistan’ın arabuluculuk yapması üzerine kriz savaşsız bir şekilde halledildi.

3. UZAK DOĞU’DA HAKİMİYET MÜCADELELERİ

• Soğuk Savaş döneminde Uzak Doğu’da ki çatışmaların temel nedeni; ABD ile SSCB arasındaki çıkar çatışmalarıdır. 

3.1. Kore Savaşı (1950 – 1953)

• Japonları, Kore’den uzaklaştırma gerekçesi ile ABD ve SSCB Kore’ye girmiştir.
• Japonya savaşta yenilip teslim olunca, SSCB Kuzey Kore’ye, ABD’de Güney Kore’ye yerleşmiştir.
• Bu iki bölge birleştirilemeyince Kuzeyde SSCB kontrolünde Kore Halk Cumhuriyeti (Kim İl Sung), güneyde ise ABD kontrolünde Güney Kore Cumhuriyeti (Syngman Rhee) kurulmuştur.
• Moskova’nın talimatıyla Kuzey Kore-Güney Kore’ye karşı saldırıya geçmiştir. (1950)
• Bu saldırı karşısında ABD’nin öncülüğünde Türkiye’nin de katıldığı Birleşmiş Milletler Kuvveti oluşturulmuştur. Savaş 1953’te sona ermiştir. (Panmunjom Mütarekesi)

3.2. SEATO’nun Kuruluşu (8 Eylül 1954)

• II. Dünya Savaşı sonucunda Kore gibi Vietnam’da ikiye bölünmüştür.
• Bu gelişmeler üzerine Güney Doğu Asya Anlaşma Teşkilatı’nı (SEATO) kurmuştur.
• Bu teşkilat; ABD, İngiltere, Fransa, Yeni Zelanda, Avustralya, Filipinler, Tayland ve Pakistan’dan oluşmuştur.
• Bir nevi Güney Doğu Asya da kurulan NATO’dur.

4. ASYA VE AFRİKA’NIN KURTULUŞU

• II. Dünya Savaşı’ndan önce Avrupa’da eğitim gören bazı aydınlar Asya ve Afrika’da milliyetçiliği yaymışlardır.
• II. Dünya Savaşı’nda batılı devletlerin güç kaybetmesi bağımsızlık mücadelelerini artırmıştır.
• 1763’ten beri İngiliz sömürgesi olan Hindistan’da 1917’de Mahatma Gandhi’nin faaliyetleri milliyetçilik hareketlerini hızlandırmıştır.
• Mahatma Gandhi 1930’da 400 km. Tuz Yürüyüşü yaptı.
• Bağımsızlık hareketleri batıda okuyan Hintli aydınlar tarafından örgütlenmiştir.
• İngilizler, 1935’te Hindistan’da yeni bir anayasa hazırlayarak, Eyaletlerde bütün yönetim yetkilerini Hintli yöneticilere bırakmışlardır.
• Muhammet Ali Cinnah öncülüğündeki “Müslümanlar Birliği Cemiyeti Kongresi” Hindulardan ayrı bir Pakistan Devleti kurulmasını kararlaştırmıştır. (Lahor-1940)
• 1946’da Hint yarımadasında Hindistan ve Pakistan adıyla iki bağımsız dominyon (Bir ülkenin sınırları dışında hakim olduğu bölge) kurulması kararlaştırılmıştır.
• 1947’de her iki devlet de bağımsız olmuştur.

5. SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDE TÜRKİYE

5.1. Türk Dış Politikası

a. Türkiye’nin Avrupa Konseyi’ne Girişi

• Türkiye, Batı ile siyasi ve ekonomik ilişkilerini geliştirmek ayrıca güvenliğini de artırmak amacıyla Avrupa Konseyi’ne üye olmuştur. (1949)

b. Türkiye’nin NATO’ya Girişi

• Türkiye, Sovyet tehdidine karşı ABD’nin desteğini almak ve sınırlarının güvenliğini sağlamak amacıyla NATO’ya üye olmuştur. (1952)
• Türkiye’nin üyeliğinde Kore’ye asker göndermesi etkili olmuştur
• NATO’da Görev yapan ilk daimi Türk temsilci; Tevfik Rüştü ARAS
• NATO’ya üyelik antlaşmasını imzalayan Dış İşleri Bakanı Fuat KÖPRÜLÜ

c. Balkan Paktı’nın Kurulması (1953)

• Türkiye-Yugoslavya ve Yunanistan arasında Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzalanarak Balkan Paktı kurulmuştur. (1953)

Not: Bulgaristan, Balkan Paktı’na katılmamıştır!

• Ayrıca 3 ülke arasında Blend Antlaşması imzalandı. (9 Ağustos 1954) (Ortak savunma antlaşması)
• Stalin’in ölümü üzerine 1954’ten itibaren Yugoslavya’nın SSCB ile tekrar yakınlaşması ve Türk-Yunan ilişkilerinin Kıbrıs Sorunu yüzünden bozulması nedeniyle Pakt gücünü kaybetmiştir.
• 1960 yılında pakt tamamen ortadan kalktı.

d. Bağdat Paktı’nın Kurulması (1955)

• Orta Doğu’da barışı sağlamak amacıyla Türkiye-Irak-İngiltere-İran ve Pakistan arasında kurulmuştur. (1955)

Not: Bağdat Paktı’na Suriye katılmamıştır!

• Ortak savunma amaçlı bir pakttır.
• 1958’de Irak’ta krallık rejiminin yıkılması üzerine yeni yönetim Pakt’tan ayrılmıştır.
• Irak’ın ayrılmasından sonra Pakt’ın merkezi Ankara olmuş, ismi de 1959’da Merkezi Antlaşma Örgütü (CENTO) olarak değiştirilmiştir.
• Örgüt Pakistan ve İran’ın ayrılmasıyla birlikte hukuken olmasa da fiilen sona ermiştir. (1979)

5.2. Türk Siyaset Hayatı

a. Milli Kalkınma Partisi (1945)

• Nuri DEMİRAĞ tarafından ilk muhalefet partisi kurulmuştur. Fakat seçimlere giremeden kapatıldı.
• Parti politikaları olarak;
• Ekonomide liberalizm, Tek dereceli seçim , Atatürk ilkelerine uyulmayacak (laiklik), Cumhurbaşkanını halk seçsin 1 dönem görev yapsın istedi.

Nuri Demirağ;

• Sivas-Divriğili iş adamı,  İlk Türk sigara kağıdı Türk Zaferi’ni üretti.
• 10 bin km  Demiryolu hattı inşa edilmesini sağladı (Samsun / Fevzipaşa – Diyarbakır / Sivas- Erzurum /Afyon-Antalya / Irmak-Filyos )
• Türkiye’nin ilk seri üretim uçak fabrikasını kurdu.  İlk uçağı Selahattin Alan tasarladı “Nu.D-36” Gök okulu isimli pilot okulunu açtı.

b. Demokrat Parti (1946)

• Bir grup CHP milletvekili (Celal BAYAR, Adnan MENDERES, Refik KORALTAN ve Fuat KÖPRÜLÜ) istifa ederek, Demokrat Parti’yi kurmuşlardır.
• Celal BAYAR, Adnan MENDERES, Refik KORALTAN ve Fuat KÖPRÜLÜ tarafından Dörtlü Takrir  verildi kabul edilmeyince parti kurmaya kara verildi.

Parti politikası olarak;

• Liberal ekonomi,
• Cumhurbaşkanı halk seçsin
• Atatürk ilke ve inkılaplarına saygılı bir politika benimsedi.

Not: 1950 seçimleri sonrası Celal Bayar Cumhurbaşkanı, Adnan Menderes 19. hükümet Başbakanı oldu.

c. Millet Partisi (1948)

• Fevzi Çakmak ,Yusuf Hikmet Bayur, Kenan Öner, Osman Bölükbaşı, Sadık Aldoğan, Yusuf Kemal Tengirşenk tarafından kuruldu.

d. 1946 Seçimleri (Şaibeli Seçim)

• İlk kez çok partili seçim yapıldı.
• Tek dereceli seçim Açık oy, Gizli sayım yapıldı.
• CHP tekrar iktidar partisi oldu.

e. 1950 Seçimleri (Beyaz Devrim)

• Gizli oy, açık sayım yapıldı ilk Demokratik seçim yapıldı.
• Demokrat Parti kazanmış ve 27 yıllık CHP iktidarı sona ermiştir.
• Ekonomi de CHP’nin “Devletçilik” ilkesine karşı “Liberalizm”i (Serbest Piyasa Ekonomisi) benimseyen Demokrat parti kesintisiz 10 yıl iktidarda kalmıştır.

5.3. Türk Ekonomik Hayatı

• DP iktidarının ilk yıllarında “Marshall” yardımlarıyla desteklenen tarım hızla gelişmiştir. (1952)
• 1952 NATO ya Üye olundu.
• Egemenliğin kaynağı halk denildi.
• Seçmene önem verildi.
• Özel girişim arttırıldı.
• Özelleştirme hızlandı.
• Karayolları yaptırıldı.
• Enerji ve sulama için barajlar yapıldı.
• Bağdat paktına üye olundu.
• 1950 de 1980 e kadar uygulanan karma ekonomiye geçildi.
• 1954 Osmanlıdan kalan borçlar ödendi.
• 1958’de IMF’den dış borç alınmıştır.

Not: 1947 de dolarda kur ayarlaması yapıldı. (Liberal ekonomiye ilk geçiş)

• 1947 Türkiye İktisadi Kalkınma Planı yapıldı.
• 1947 IMF ve Dünya Bankasına üye başvurusu yapıldı fakat kabul edilmedi.
• 1948 Marshall Yardımı için başvuru yapıldı.
• 1948 Avrupa İktisadi İşbirliği Örgütüne üye olundu.

5.4. Türk Sosyal ve Kültürel Hayatı

• Tarımda makineleşmeyle birlikte köyden kente göç artmıştır.
• Karayollarının gelişmesiyle kentleşme hızlanmıştır.
• Caz ve Rock and Roll gibi yabancı müzik türleri yaygınlaşmıştır.
• Zeki Müren, Müzeyyen Senar ve Neşet Ertaş dönemin ünlü sanatçılarıdır.
• Batı etkisiyle sinema filmleri çekilmiştir.
• Halide Edip ADIVAR’ın, Vurun Kahpeye Romanı Sinema filmine uyarlandı
• Tiyatroda ekonomik durum ile ahlak ilişkisi, sarsılan değer yargıları, orta sınıfın sıkıntıları ve aydınların toplumdan kopukluğu tema olarak işlenmiştir.
• 1940’lı yıllarda ilk edebi hareket şiir alanında yenilikçiliği benimseyen Orhan Veli’nin öncülüğündeki Garip Akımı olmuştur.
• İkinci Yeniler ve Hisarcılar Gurubu ortaya çıktı. (Edip Cansever İlhan Berk Cemal Süreyya)
• Genel sağlık konusunda başta Verem olmak üzere salgın hastalıklarla mücadele edilmiştir.

6. SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ GELİŞMELERİ

• Kadın hareketleri arttı. ABD’ye sanatçılar göç etmeye başladı.
• Arts Crafts Akımı “el sanatları” başladı
• 1951 Mısırda Akdeniz oyunları oynandı.
• 1955-56 da UEFA kupası düzenlendi. (Real Madrid kazandı)
• Kıtalar arası roket denemeleri yapıldı.
• 1957 SSCB Sputnik uydusu yollandı.
• 1957 SSCB uzaya ilk canlı “Layka” köpek yolladı.
• 1947 Transistor, 1958 Kalp Pili “Kanada”, 1960 Lazer bulundu.
• 1945 ABD’de mikrodalga fırın bulundu. “Percy Spencer”
• 1946 ABD’de Fotosentez açıklandı.
• 1946 ENIAC Elektronik pc John Mauchy ve John Eckkert
• 1947 karbon 14 modeli bulundu.
• 1947 Poloraid fotoğraf makinesi bulundu.
• 1948 Hologram teknoloji başladı “Macar Dennis Gabar”
• 1949 SSCB İlk atom bombasını yaptı.
• 1951 Capt. Cousteau “Calipso” isimli gemiyle dünya turuna çıktı.
• 1952 ABD çocuk felci aşısı bulundu. “Janas Saik”
• 1952 ABD Hidrojen Bombası üretti.
• 1952 İngiltere- Fransa arasında ilk uluslar arası TV bağlantısı yapıldı.
• 1952 IBM-701 piyasaya sürüldü.
• 1953 DNA modeli keşfedildi James Whatson, Francis Crick
• 1953 ilk kez renkli TV bulundu (ABD)
• 1954 İlk programlanabilir Robot yapıldı.
• 1958 Nasa kuruldu.
• 1961 ilk insanlı uçuş yapıldı “Yuri Gagarin” Kostak I
• 1962 Telstar iletişim uydusu fırlatıldı.
• 1962 Beatles ilk kez albüm çıkardı.
• Petrol, elektrik ve otomotiv gibi bazı sektörlerde üretim artmıştır.
• Hızlı nüfus artışı yaşanmıştır.
• Sanayileşme ile birlikte kentleşme artmıştır.
• Asya, Afrika ve Latin Amerika gibi ülkelerde bağımsızlıklar kazanılmış ve diktatörlükler kurulmuştur.
• Orduya büyük önem verilmiş ve askeri harcamalar artmıştır.
• Kadınlar iş hayatında etkili olmuşlardır.
• Tüketimle birlikte reklam sektörü hızla gelişmiştir.
• Radyo ve sinemanın önemi TV’nin icadıyla azalmıştır.
• Müzik alanında Amerikan hayat tarzını sorgulayan Rock and Roll müziği ortaya çıkmıştır. (Elvis Presley)
• Fen ve Sosyal Bilimler gelişmiştir.
• Nükleer Enerji önce askeri alanda sonra elektrik üretiminde kullanılmıştır.
• Avrupa ve ABD’de soyut resim anlayışı gelişmiştir. (New York ve Paris için sanat için batının başkenti unvanı kullanılmıştır.)