Rehberlik Türleri ders notuna Öğretim Kademelerine Göre Rehberlik konusu ile devam ediyoruz.

ÖĞRETİM KADEMELERİNE GÖRE REHBERLİK

A) Okul Öncesi Eğitimde Rehberlik Hizmetleri

Okul öncesi rehberlik çalışmaları önem sırasına göre Kişisel, eğitsel ve mesleki rehberlik bağlamında yapılmaktadır.

1. Kişisel çalışmalar

• Çocuğun kendini kabul etmesine yardımcı olmak.
• Özgüveni geliştirmek. Benlik kavramı oluşturmak.
• Sosyalleşmeyi sağlamak.
• Doğal oyunlar, drama, bedensel egzersizler ile çocuğun bağımsızlık kazanmasına yardımcı olmak.

2. Eğitsel çalışmalar

• Çocuğun tüm yönleri ile sağlıklı bir gelişim göstermesini ve ilköğretime kadar hazır duruma gelmesine yardım etmek.
• Türkçeyi doğru ve güzel konuşmasını sağlamak.
• Okula karşı olumlu tutum geliştirmesini sağlamak.
• İlköğretime hazırlamak, temel becerilerin bazılarını kazanmak.

3. Mesleki rehberlik çalışmaları

Mesleki gelişim sürecinin başlangıcı kabul edildiği için çocuğun mesleki gelişim görevlerini gerçekleştirmesine yöneltecek etkinlikler düzenlenir. Okul öncesi eğitimde mesleki açıdan aşağıdaki kazanımlar sağlanılmalıdır:

• Her meslek değerlidir.
• Meslekler her iki cinsiyet için geçerlidir.
• Her meslek belli bir eğitim gerektirir.
• Kişilere mesleki ilgileri fark ettirilmelidir.

NOT

Okul öncesinde öğretmen; Koruyucu olmamalıdır. Model olmalıdır. Sevgi ve ilgisini belli etmelidir. Aile ile iletişime geçmelidir.

Okul Öncesinde Grup rehberliği (daha fazla), Oyun (daha fazla), Sosyal beceri eğitimi, Mesleki rehberlik eğitimi üzerinde durulur.

B) İlköğretimde Rehberlik Hizmetleri

Bu dönemde sunulan rehberlik hizmetleri öğrencilerin gelişimlerini sağlıklı bir biçimde tamamlamalarına yardım etmektir. Bir üst kademede sunulacak olan rehberlik hizmetlerinin etkinliğini arttırmak açısından çok önemlidir.

1. İlkokul

• Öğretmen merkezli yürütülür. (Sınıf öğretmeni etkindir)
• Koruyucu ve önleyici çalışmalar yürütülür.
• Öğrencilerin kendini tanımasına, kabul etmesine, olumlu benlik algısı geliştirmesine ve sosyalleşmesine yardım edilir.

İlkokulda;

• Grup rehberliği
• Sosyal beceri eğitimi
• Eğitsel rehberlik
• Mesleki rehberlik eğitimi üzerinde durulur.

2. Ortaokul

• Ergenlik döneminin özellikleri dikkate alınır.
• Ergenlik dönemlerinde çıkabilecek sorunların çözüm yoluna gidilir.
• Çevresinde var olan imkânlardan çocuklar haberdar edilir.
• Özellikle 8. sınıfta yöneltme hizmetleri etkin bir biçimde kullanılır. Çünkü kişi kendine uygun liselere yerleşecektir.

Ortaokulda;

• Grup rehberliği
• Sosyal beceri eğitimi
• Eğitsel alan rehberliği (uygun liselere yerleşmek için)
• Bireysel rehberlik (başlangıç aşaması)
• Bireysel psikolojik danışma (alt seviyede)
• Eğitsel rehberlik
• Mesleki rehberlik eğitimi üzerinde durulur.

İlkokul ve ortaokulda Aşağıdaki Davranışlar Kazandırılmalıdır

• Sorumluluk duygusu kazandırmak
• Olumsuz davranışları terk etmek
• Alışkanlıklar kazandırmak
• Öğrenmeyi öğretmek
• Verimli ders çalışma yollarını öğretmek
• Öğrenme güçlüklerini belirlemek
• Arkadaşları ile iyi ilişkiler kurmayı ve birlikte yaşamayı öğretmek
• Sosyal beceriler kazandırmak
• Kendine uygun kararlar almasında yardımcı olmak

İlköğretim Ve Ortaöğretim Rehberliği Arasındaki Farklar

• Öğrencilerin ihtiyaçları birbirinden farklıdır.
• Öğrencilere kurulan ilişkinin biçimi ve yönü farklıdır.
• Öğrencilerin yüklendikleri sosyal roller, duygusal yaşantılar ve öğrenciler arası ilişkiler birbirinden farklıdır.
• Okulların eğitim programları birbirinden farklıdır.
• Okulların örgütsel programları birbirinden farklıdır.
• Rehberlik çalışmalarında kullanılan yöntemlerin, araçların ve hizmetlerin türü ve yoğunlukları farklıdır

C) Ortaöğretimde Rehberlik Hizmetleri

• Bütüncül bir kişilik gelişimine yardımcı olmak
• Yetişkinliğe hazırlamak.
• Bireyin hayat felsefesi oluşturmasına yardımcı olmak
• Zararlı alışkanlıklar edinmeyi önlemek.
• Düzenli çalışma alışkanlığı kazandırmak.
• Bu dönemde ergen üzerinde en etkili olan çevre arkadaş çevresidir. Bu yüzden akran danışmanlığı ile bireye yardım etmek.
• Bilgi verme, yöneltme, yönlendirme hizmetleri vermek ortaöğretim rehberliğinin önemli işlevleridir.

Mesleki yardımın en yoğun olduğu bu dönemde;

• Farklı eğitim ve meslek seçenekleri hakkında bilgi vermek.
• Yetişkinlerin iş dünyasına hazırlamak
• Yükseköğrenime hazırlamak kazandırılması gereken önemli özelliklerdendir.

Ortaöğretimde;

• Grupla psikolojik danışma (başlangıç)
• Bireysel rehberlik
• Bireysel psikolojik danışma
• Eğitsel rehberlik
• Mesleki rehberlik (daha fazla) eğitimi üzerinde durulur.

D) Yüksek Öğretimde Rehberlik Hizmetleri

• Önceki öğretim yıllarından farklı olarak, başka sorunlarla karşılaşılmaktadır.

Burada:

• Üniversiteye uyum sorunlarına yardımcı olunmalıdır.
• Barınma, beslenme, ulaşım sorunları giderilmelidir.
• Akademik başarı için gerekli bilgiler verilmelidir.
• Sosyal ilişkileri geliştirecek çalışmalar yapılmalıdır.
• Kariyer planlaması yapılmalıdır.
• Toplumsal ve güncel meselelere çözüm üretilmelidir.

Yüksek Öğretimde;

• Grup rehberliği
• Grupla psikolojik danışma (daha fazla)
• Bireysel psikolojik danışma (daha fazla)
• Kariyer planlama
• Eğitsel rehberlik eğitimi üzerinde durulur.