Katıdan Gaza Deneyi

5. sınıf fen bilimleri madde ve ısı deneylerinden süblimleşmeyi gözlemlediğimiz katıdan gaza deneyini aşağıdaki adımları takip ederek sizlerde uygulayabilirsiniz.

Kazanımlar:
F.5.4.1.1. Maddelerin ısı etkisiyle hâl değiştirebileceğine yönelik yaptığı deneylerden elde ettiği verilere dayalı çıkarımlarda bulunur

KATIDAN GAZA DENEYİ

1. Deneyin Amacı

İyodun süblimleşmesini gözlemektir.

2. Deneyin Malzemeleri

• Beherglas,
• Cam balon,
• Buz,
• İyot.

3. Deneyin Yapılışı

1. Beherglasa 2-3 spatül kadar iyot konur.
2. Ardından içine buz koyulmuş cam balon beherglasın ağzına kapatılır.
3. Belli süre sonra cam balonun alt kısmı gözlenir.

4. Alınan Veriler

Cam balonun alt kısmında katılaşan iyot parçacıkları gözlenir.

5. Sorular

1. Deneyde kullandığınız iyot sıvı hâle geçti mi?
2. Cam balonun alt yüzeyinde gözlemlediğiniz olayı nasıl yorumlarsınız?

6. Sonuçlar

1. Bir sıvıda olduğu gibi katı bir madde de gaz hâline geçebilir.
2. Bir katının, sıvı hâle geçmeden, doğrudan doğruya buhar hâline geçmesi olayına süblimleşme denir.
3. Naftalin ve iyot gibi katı maddelerin bilinen kokuları kristal yüzeyinden sıvılaşmadan gaz hâline geçerek yani süblimleşerek ayrılan madde parçalarının burnumuza gelmesinden kaynaklanır.
4. Naftalin, iyot, katı karbondioksit, tuvaletlerde koku giderici olarak kullanılan maddeler süblimleşen maddelere örnek verilebilir.