Rehberlik Türleri ders notuna başlıyoruz. 5 bölümden oluşan ilk yazımızın konusu Rehberlik Türleri ve Birey Sayısına Göre Rehberlik olacak.

REHBERLİK TÜRLERİ

Rehberlik türleri kendi içerisinde 5 bölüme ayrılmaktadır. Bunlar;

1. Birey Sayısına Göre Rehberlik

• Bireysel rehberlik
• Grupla rehberlik
• Bireysel psikolojik danışma
• Grupla psikolojik danışma

2. Temel İşlevlerine Göre Rehberlik

• Uyum sağlayıcı rehberlik
• Yöneltici rehberlik
• Ayarlayıcı rehberlik
• Geliştirici rehberlik
• Önleyici rehberlik
• Tamamlayıcı rehberlik
• İyileştirici (Çare bulucu) rehberlik
• Kriz yönelimli (Krize müdahale) rehberlik

3. Problem Alanlarına Göre Rehberlik

• Eğitsel rehberlik
• Kişisel rehberlik
• Mesleki rehberlik

4. Öğretim Kademelerine Göre Rehberlik

• Okul öncesinde rehberlik
• İlköğretimde rehberlik
• Ortaöğretimde rehberlik
• Yüksek öğretimde rehberlik

5. Kurumlara Göre Rehberlik (Hizmet Alanlarına Göre Rehberlik)

• Eğitim alanında rehberlik
• Sağlık alanında rehberlik
• Sosyal yardım alanında rehberlik
• Endüstri alanında rehberlik
• Adalet ve güvenlik alanında rehberlik

BİREY SAYISINA GÖRE REHBERLİK

1. Bireysel Rehberlik

• Bilişseldir.
• Gündemi vardır.
• Bireyin ihtiyacına göre bir ya da birkaç saat sürebilir.
• Ders ya da meslek seçimi, çevredeki fırsatlar, meslek tanıtımları, burs, kredi, yurt olanakları, disiplin kuralları konularda bilgi vermeyi amaçlar.
• Öğretmenler, psikolojik danışmanlar ya da uzmanlar tarafından verilir.

2. Bireysel Psikolojik Danışma

• Duyuşsaldır.
• Gündemi yoktur.
• Genellikle haftada bir gün, 45 – 50 dk. 8 – 10 oturum yürütülen bir süreçtir.
• Kişisel, ailesel, ya da arkadaşlar arasındaki sorunların çözümü, karar verme konusunda yardım gibi daha özel konuları kapsar.
• Psikolojik danışma uzman kişilerce verilen bir yardımdır.

NOT: Psikolojik danışma; bireyin kendini tanımasına yardım eden, kişinin kendini olumlu değerlendirmesine ve güven duymasına yardım eden duygu, düşünce, davranış tutarlılığı, duygusal sorunların çözülmesine yardım eden bir süreçtir.

Rapport kurma: Danışan ve danışman arasında kurulan sağlıklı iletişime denir.

NOT: Sadece bireysel psikolojik danışma yapılacak konu alanları:

• Çok karmaşık sorunlar.
• İçine kapanık kişiler.
• Saldırgan kişiler.
• Dikkat çekmeye meraklı olan kişiler.
• Kaygılı ve kuşkulu kişiler.

3. Grupla Rehberlik

• Bilişseldir.
• Bireyin yaş düzeyleri ile okutulan teknolojik olanaklarına bağlı olarak kalabalık gruplara yönelik olarak yürütülür.
• Konu ve ihtiyaçlara göre bir yâda birkaç saat sürebilir.
• Ders ya da meslek seçimi, çevredeki fırsatlar, meslek tanıtımları, burs, kredi, yurt olanakları, disiplin kuralları konularında bilgi vermeyi amaçlar.
• Öğretmenler, psikolojik danışmanlar ya da uzmanlar tarafından verilir.
• Öğrenciler hizmeti veren kişiden tek taraflı yardım alırlar.

4. Grupla Psikolojik Danışma

• Duyuşsaldır.
• 8 – 12 kişiye yönelik verilir.
• Genellikle haftada bir gün yaklaşık 90 dk. ve 10 – 14 oturum halinde yürütülür.
• Kişisel, aile sorunları ya da arkadaşlar arasındaki sorunların çözümü, karar verme konusunda yardım gibi daha özel konuları kapsar.
• Psikolojik danışma uzman kişilerce verilen bir yardımdır.
• Grup üyeleri, grup sürecinde yardım almayı ve yardım etmeyi öğrenirler.

NOT: Grupla rehberlik; sınıf öğretmenliği ve eğitsel kulüp (kol) rehber öğretmenliği görev alanına giren grup yaklaşımını kapsamaktadır. Grupla psikolojik danışma ise; grup içerisinde daha derin bir iletişim ve etkileşimle gerçekleştirilen yardım yaklaşımını kapsamaktadır.

NOT: Grupla psikolojik danışmanın grup lideri psikolojik danışmandır. Grubun dağıtılmasına demokratik süreçlerle grup karar verir.