F.8.4.3. Kimyasal Tepkimeler

Önerilen Süre: 3 ders saati

Konu / Kavramlar: Kimyasal tepkimelerin oluşumu, kütlenin korunumu

F.8.4.3.1. Bileşiklerin kimyasal tepkime sonucunda oluştuğunu bilir. Kimyasal tepkime denklemlerine formüller kullanılarak girilmez.

KİMYASAL TEPKİMELER

• Maddenin yapısında fiziksel ve kimyasal  değişmeler meydana gelir.
• Fiziksel değişmeler sadece dış görünümde meydana gelirken, kimyasal değişmeler maddenin iç yapısında meydana gelir.
• Kimyasal değişim, kimyasal tepkimelerle meydana gelir.
• Demirin paslanması, kağıdın yanması, elmanın çürümesi, ekmeğin küflenmesi kimyasal değişimdir. Bu olaylar kimyasal tepkimelerle oluşur.

Maddelerin kimyasal değişime uğrayarak yeni maddeler oluşturmasına kimyasal tepkime denir.

1. Kimyasal Tepkimelerin Özellikleri

• Madde özelliklerini kaybeder yeni madde oluşur.
• Kimyasal özellikler değişir.
• Atomlar arasındaki kimyasal bağlar kopar.
• Farklı atomlarla yeni bağlar oluşur.
• Kimyasal tepkimeye giren atomların türü ve sayısı değişmez.
• Kimyasal tepkimeye giren maddenin kütlesi ile ürünleri kütleleri eşittir.
• Girenlerin ve ürünlerin molekül sayısı ve hacimleri korunmayabilir.

2. Kimyasal Tepkimelerin Yazılması

• Kimyasal tepkimeler yazılırken kimyasal denklem şeklinde gösterilir.
• Tepkimeye (Reaksiyona) girenler sol tarafa, ürünler ise sağ tarafa yazılır.
• Tepkimeye girenler ve ürünler birden fazla ise aralarına + işareti konulur.
• Girenler ve ürünler arasına → işareti konulur.

3. Kimyasal Tepkimelerde Kütlenin Korunumu

• Bir kimyasal tepkimede var olan madde yok olmaz, yoktan da madde var edilemez.
• Madde içerisindeki atomlar arasındaki bağlar kopar ve yeni bağlar oluşur. Bu nedenle yeni maddeler meydana gelir. Atomların sayısı ve türü değişmemektedir.
• Kimyasal tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesi ile tepkimeden çıkan maddelerin toplam kütleleri birbirine eşittir. Buna kütlenin korunumu kanunu denir.

Örnek: 16 gram oksijen ile miktarı bilinmeyen karbon tepkimeye girerek, 22 gram karbondioksit oluşuyor. Buna göre tepkimeye giren karbon miktarı kaç gramdır.

Kimyasal Tepkimede Korunanlar

1. Atom cinsi ve sayısı
2. Kütle
3. Toplam proton, nötron ve elektron sayıları

Kimyasal Tepkimede Korunmayabilenler

1. Molekül sayısı korunmayabilir.
2. Hacim korunmayabilir.
3. Kimyasal özellikler korunmaz.

Kimyasal Tepkimelerin Grafiği

• Kimyasal tepkimeye giren maddelerin kütlesi azalır, ürünlerin kütlesi artar.

• Tepkimede molekül sayısı azaldı. (Girenlerde 8 atom, ürünlerde 8 atom vardır)
• Girenlerde toplam molekül sayısı: 1 azot, 3 hidrojen toplam 4 molekül
• Ürünlerde toplam molekül sayısı: 2 amonyak
• Tepkime sonucu oluşan amonyak yeni maddedir.
• Molekül sayısı ve hacim azalmıştır.
• Tepkimede atom sayısı değişmedi. (Girenlerde 8 atom, ürünlerde 8 atom vardır)
• Atom türü değişmemiştir.
• Azot ve hidrojen molekülü içindeki atomlar arasındaki bağlar kırılır.
• Amonyağın yapısında azot ve hidrojen atomları arasında yeni bağlar oluşur.