Anasayfa / Konu Anlatımları / 5. Sınıf Fen Bilimleri Konuları / 5.Sınıf Maddenin Ayırt Edici Özellikleri Konu Anlatımı

5.Sınıf Maddenin Ayırt Edici Özellikleri Konu Anlatımı

F.5.4.2. Maddenin Ayırt Edici Özellikleri

Önerilen Süre: 6 ders saati

Konu / Kavramlar: Erime ve donma noktası, kaynama noktası

F.5.4.2.1. Yaptığı deneyler sonucunda saf maddelerin erime, donma, kaynama noktalarını belirler. Erime, donma, kaynama noktalarının ayırt edici özellikler olduğu vurgulanır.

KONU: Maddenin Ayırt Edici Özellikleri

Doğada maddeler saf madde ve karışım olarak bulunur.

Saf madde
İçerisinde tek cins madde bulunur. Su, etilalkol, demir, bakır saf maddedir.

Karışım
İçerisinde birden fazla madde bulunur.
Hava, tuzlu su  karışımdır.
Karışımların belirli bir erime, donma ve kaynama noktaları yoktur.

A- Maddenin ayırt edici özellikleri

Saf bir maddeyi diğer maddelerden ayıran özelliklere maddenin ayırt edici özellikleri denir.
Erime noktası, donma noktası, kaynama noktası, yoğunluk ayırt edici özelliktir.
Renk, kütle, hacim ayırt edici özellik değildir.

B- Erime noktası (Erime sıcaklığı)

Saf bir katı maddenin erimeye başladığı sıcaklığa erime noktası denir.
Erime başladığı anda katı maddenin tamamı eriyinceye kadar sıcaklık değişmez.
Katı maddenin fazla ya da az olması erime noktasını değiştirmez sadece erime süresini etkiler.

Bazı Maddelerin Erime-donma noktası (°C)
Su 0 °C
Etil alkol -117 °C
Alüminyum 660 °C
Demir 1535 °C
Çinko 420 °C
Tungsten 3442 °C
Bakır 1083 °C

C- Donma noktası (Donma sıcaklığı)

Saf bir sıvı madde soğutulduğunda donmaya başladığı sıcaklıktır.
Donma sırasında sıcaklık değişmez.
Donma sıcaklığında madde katı veya sıvı olabilir
Bir maddenin erime ve donma noktaları eşittir.

D- Kaynama noktası (Kaynama sıcaklığı)

Saf sıvıların kaynamaya başladığı sıcaklığa, kaynama noktası denir.
Saf sıvıların kaynamaya başladığında sıcaklıkları değişmemektedir.
Kaynama noktasında madde sıvı veya gaz halinde bulunabilir.
Madde miktarının fazla olması kaynama noktasını değiştirmez, kaynama süresini uzatır.

Yukarıdaki grafikte suyun kaymama noktasında sıcaklığın sabit kaldığı görülmektedir.

Bazı maddelerin kaynama noktası (°C)
Su 100 °C
Etil alkol 78 °C
Alüminyum 2567 °C
Demir 2862 °C

Not: Bir maddenin sıcaklığı erime noktasından düşük ise katı,
Erime (Donma) ile kaynama noktasında ise sıvı,
Kaynama noktasından fazla ise gaz halindedir.

E- Grafikler

Isınma grafiği

Saf katı madde ısıtılarak, sıcaklık-zaman değişimi grafiği elde ediliyor.

  • 0-4 dk madde katı halde
  • 4-8 dk madde eriyor. Katı ve sıvı halde
  • 8-10 dk madde sıvı halde
  • 10-14 dk madde kaynıyor. Sıvı ve gaz halde
  • 14 dk sonra madde gaz halinde

Soğuma grafiği

Saf gaz madde soğutularak, sıcaklık-zaman değişimi grafiği elde ediliyor.
  • 0-4 dk madde gaz halde
  • 4-8 dk madde yoğuşuyor. Gaz ve sıvı halde
  • 8-10 dk madde sıvı halde
  • 10-14 dk madde donuyor. Sıvı ve katı halde
  • 14 dk sonra madde katı halinde

Not: Saf maddenin miktarının fazla olması erime, donma ve kaynama noktalarını değiştirmez. Sadece zamanın değişmesine neden olur.

Hakkında Hüseyin Faruk YILDIRIM

Fen ve teknoloji dışında, sinema, fantastik edebiyat ve tarih sevdalısı, sıkı bir Yüzüklerin Efendisi hayranı.

İlginizi Çekebilir

8.Sınıf Sürdürülebilir Kalkınma Konu Anlatımı

A- Sürdürülebilir Kalkınma Nedir ? İnsanların doğal kaynaklara zarar vermeden ve bilinçli kullanımının planlanmasına sürdürülebilir kalkınma denir. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir